REGIE DES TABACS DE L’EMPİRE OTTOMAN CONSTANTINOPLE
OSMANLI İMPARATORLUĞU TÜTÜN REJİSİ İSTANBUL TENEKE SİGARA KUTUSU
Osmanlı İmparatorluğu malı
Made in Empire of Ottoman
7,5*15,5*3 cm boyutlarında kutudur. Kutunun kapağında
Osmanlı Sancağı ve açıklığı sağa bakan Ay Yıldızlı Bayrak görseli bulunmaktadır
ve ürünün adı Regie des Tabacs de L’Empire Ottoman Constantinople ile Fransızca
ve Osmanlıca yazılıdır. Kapağın iç yüzünde Regie des Tabacs de L’Empire Ottoman
Constantinople(Osmanlı İmparatorluğu tütün rejisi İstanbul) yazılıdır. Kutunun
ön yüzünde Les Seules Cigarettes Turques Authentiques(Tek Otantik Türk
Sigarası),yan yüzlerde ise Fransızca 50 sigara yazılıdır. 1881 yılında, Osmanlı Bankası ve
Galata Bankerleri tarafından finanse edilen “Rüsum-ı Sitte İdaresi” tarafından
10 yıllığına elde edilen tütün tekelini işletme hakkı, “Muharrem Kararnamesi”
ile ve Osmanlı dış borçlarının tahsil edilmesi amacıyla “Duyûn-ı Umûmiye
İdaresi”ne bırakılmıştır. 1883 yılında yapılan bir şartname ile tütün
inhisarlarının işletilmesi hakkı 30 sene süreyle “Memaliki Osmaniye Duhanları
Müşterekil Menfaa Reji Şirketi(Société de la Régie Cointeressée des Tabacs de
l'Empire Ottoman)” adlı Fransız anonim şirketine verilmiş, bu süre 1914
yılından geçerli olmak üzere 15 yıl daha uzatılmıştır. Osmanlının borçlarına
karşılık 1884 yılından itibaren yaklaşık 40 yılı aşkın süreyle tütün inhisarını
işleten Reji İdaresi döneminde, tütün üreticileri ile şirket arasında birçok
sıkıntı oluşmuş, Rejinin Anadolu gençlerinden oluşturduğu 7.000 kişilik “Kolcu”
teşkilatı tütün kaçakçılığını önlemek adına halka türlü eziyetlerde bulunmuş,
girilen silahlı çatışmalarda on binlerce insan hayatını kaybetmiştir. Dönemin
çokuluslu tütün şirketi Reji, Anadolu insanını birbirine kırdırmıştır. 1923
yılının 17 Şubat ile 4 Mart tarihleri arasında gerçekleştirilen İzmir İktisat
Kongresinde, çiftçi ve tüccar gruplarının, “Reji idare ve usulünün mutlak
ilgası”, “İnhisar sisteminin kaldırılması” şeklinde ittifakla aldığı kararlar,
Cumhuriyet’in ilanı ile birlikte tütün üretimi ve ticareti üzerindeki bazı
ayrıcalıkların Reji Şirketinden Türkiye Cumhuriyeti Devletine geçmesi
iradesinin temelini oluşturmuştur. Sonuçta, Mustafa Kemal Atatürk ve
arkadaşları, Reji Şirketinin tüm hak ve alacaklarını ödeyerek 1 Mart 1925
tarihinden itibaren İnhisarlar İdaresini devlet inhisarı şekline dönüştürerek
millileştirmişlerdir.
Yorumlar
Yorum Gönder